Op 15 april herdenkt Leeuwarden een bijzonder moment in haar geschiedenis: de bevrijding van de stad aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Deze dag, bekend als Leeuwardendag, markeert het moment in 1945 waarop de Friese hoofdstad werd bevrijd van de Duitse bezetting door de Royal Canadian Dragoons.
Een moment dat diepe indruk maakte en tot op de dag van vandaag herdacht wordt. Vandaar ook dat burgemeester Buma vandaag, op uitnodiging van luitenant-kolonel Forsyth en burgemeester Gary Serviss van Petawawa, deze bijzondere dag viert op de legerbasis van de Royal Canadian Dragoons in Canada.
Beluister de uitzending op Omrop Fryslân nog een keer
De bevrijding van Leeuwarden
In de laatste fase van de oorlog rukten Canadese troepen op richting het noorden van Nederland. Op 15 april 1945 trokken leden van het Royal Canadian Dragoons-regiment Leeuwarden binnen. In tegenstelling tot veel andere steden werd Leeuwarden vrijwel zonder gevechten bevrijd. De Duitsers trokken zich halsoverkop terug, en de bevrijders werden feestelijk onthaald door de bevolking die al vijf jaar onder bezetting had geleefd.
De beelden van juichende mensenmassa’s, uitbundige vlaggen en bloemen voor de bevrijders zijn inmiddels iconisch. Voor velen was het een moment van ongeloof en euforie, maar ook het begin van het verwerken van vijf jaren onderdrukking, angst en verzet.
De band met de Royal Canadian Dragoons
Tot op de dag van vandaag bestaat er een bijzondere band tussen Leeuwarden en het Canadese regiment dat de stad bevrijdde.
De Royal Canadian Dragoons beschouwen Leeuwardendag nog steeds als een belangrijke datum in hun geschiedenis. Veteranen en vertegenwoordigers van het regiment nemen – wanneer mogelijk – deel aan herdenkingen en ceremonies in de stad.
Nu, 80 jaar na de bevrijding, word deze verbondenheid nogmaals onderstreept met herdenkingen waarbij zowel Nederlandse als Canadese militairen en nabestaanden aanwezig waren. De wederzijdse erkenning en dankbaarheid zijn nog steeds voelbaar, zowel op de basis als in Petawawa zelf.
Samen met twee bestuursleden van de Stichting Canadian Liberators reist Buma deze keer op uitnodiging naar Canada om deze ceremonies bij te wonen. Als blijk van de hechte vriendschap tussen beide steden brengt burgemeester Serviss van Petawawa op 4 en 5 mei een tegenbezoek aan Leeuwarden.
Een erfenis van vrijheid
Leeuwardendag is meer dan een historische herdenking; het is een levend symbool van vrijheid, moed en internationale solidariteit. De blijvende betrokkenheid van de Royal Canadian Dragoons maakt deze dag uniek — een tastbaar bewijs dat de offers van toen niet vergeten zijn.
